ఆహా ఏమి రుచి ..

"శాకంబరి దేవి ప్రసాదం...ఆంధ్ర శాఖం ..గోంగూర " ఈ మాటలు అందరికి సుపరిచితమైన వే ...అదేనండి అల్లు రామలింగయ్య మాయాబజార్ లో అన్నమాటలు ..మహాభారతం లో పిట్టకద లాంటి మాయాబజార్ లో కూడా గోంగూర గురించి ప్రస్తావించి దాని మీద తన ఇష్టాన్ని , ఆంధ్రుల మీద అభిమానాన్ని, చతురతని చాటుకున్నారు పింగళి గారు. ఏది ఏమైనా విందులో మాత్రం గోంగూర స్టేటస్ వేరు. . గోంగూర తో నా అనుభందాలను నెమరు వేసుకోవాలనిపించింది ఒక్క నాకేమిటి ఆంధ్రుడైన ప్రతి ఒక్కరి కి గోంగూర అనగానే ఏదో ఒక అనుభూతి తప్పకుండా ఉండనే ఉంటుంది. నా మటుకు గోంగూర అనగానే లాలాజలం ఊరిపోతుంది . దాన్ని ఆపడం ఒక్క గొంగూరకే సాధ్యం. వేడి వేడి అన్నం లో గోంగూర పచ్చడి ఉల్లిపాయ ముక్క నంజుకుని తింటుంటే ఒహ్ ...వర్ణించడానికి మాటలు చాలవు ..

పాపం గోంగూర కి కుడా తప్పలేదు ప్రాంతీయతా భావం. గుంటూరు గోంగూర కి మిగతా ప్రాంతాల గోంగూరకి చాల తేడా ఉందని ఎప్పడు గోంగూర తిన్నాదాని మీదో టాపిక్ ఖచ్చితంగా ఉండనే ఉంటుంది మా ఇంట్లో. మా మామయ్యా గారైతే ...వాళ్ల బామ్మగారు రాచ్చిప్పల్లో గోంగూర పులుసు వండే విధానం , మూడు రోజులైనా పాడైపోకుండా ఉండేదని తలచుకుంటునే ఉంటారు .. గోంగూర తింటున్నప్పుడల్లా....!!!అంటే దీని పర్యవసానం గొంగురాభిమానమనేది తర తరాలదన్నమాట. ఇప్పటిది కాదు.

ఇక కార్తిక, మార్గశిర మాసాల్లో ఐతే మా పాలేరు ఏమి తెచ్చిన తేకపోయిన గోంగూర , పచ్చిమిరపకాయలు మాత్రం ఠంచనుగా తెచ్చేసేవాడు .. ఆ పొలం గట్ల మీద దొరికే గోంగూర అంత ఫ్రెష్ గా ..ఫ్రెష్ ఫ్రెష్ అని చావగొట్టె రిలయన్స్ ఫ్రెష్ లో నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు ..కాని ఆ ఫ్రెష్కి వెళ్ళినప్పుడు సరుకుల్లో భాగంగా ప్రియమ్మ (అదేనండి ప్రియ పచ్చడి ) తయారు చేసే పచ్చడి కుడా చేరిపోతుంది .మా అమ్మగారు చేసే పచ్చడిని తలచుకోవడం ,ప్రియమ్మ పచ్చడి ని తిట్టుకోవడం ..ఆఖరికి సీసా ఖాళీ చెయ్యడం పరిపాటే ..ఇన్ని సంజాయీషీలు ఎందుకు నువ్వే చేసుకోవచ్చు కదా అని కూడా అడుగుతుంటారు ..బద్దకించి మాత్రం కాదు, ఎందుకంటే మేముండేది ఆంధ్రాకి నాలుగు గంటల దూరమే అయిన ఇక్కడ(మద్రాసు లో)గోంగూర దొరకడం కష్టం .

గోంగూర మీద ఆశ కొంత మందిని దొంగలుగా కుడా మార్చేస్తుందండి. ఇది నిజ్జంగా నిజ్జం ..ఆ మధ్య మా ఇంట్లో ఒక శుభకార్యం జరిగింది..ఇక ఆ కార్యం లో గోంగూర ఉంటే వచ్చిన వాళ్లు కూడా సంతోషిస్తారు కదా ..అని వంట వాళ్ళని పురమాయించారు మా అమ్మగారు ..అదేంటో గాని ఆ రోజు వంటవాళ్ళు అద్భుతంగా చేసారు గోంగూర పచ్చడి . మొదటి బంతి లో నే కూర్చున్న తెలిసిన ఆవిడ ఒకరు పెరట్లో కి వెళ్లి ఎవరు చూడకుండా గోంగూర పచ్చడి డబ్బాలో పెట్టుకు పోయారట ..ఆ విషయం ఈ మధ్య మా వంట మనిషి చెబితే విని ఆశ్చర్య పోయా ..గోంగూర పచ్చడి పాపం మనుషులని దొంగలు గా కుడా మారుస్తుందని నవ్వుకున్నా ... మా నాన్నగారు చనిపొయే ముందు రోజు చివరి సారి గా కలిసి భోంచేసినప్పుడు గోంగూర పచ్చడి ఉండడం కూడా యాదృచ్చికమేమో..

అదే నీవు.. అదే నేను

నిన్ను చూడకుండా తెల్ల వారేది కాదు,

నా కనురెప్పల కాటుక కళ్ళ అందాన్ని నీలో చూసుకుని మైమర్చిపోయాను.

నా నుదుటన కుంకుమ తిలకాన్ని చూసి ఉషోదయ సూర్య బింబం లా ఉందన్నావు,

చిక్కుముళ్ళు పడిన నా కురులను క్షణాల్లో సరి చేసావు,

నేను వోణి వేసుకుంటే, నువ్వు పదహారణాల తెలుగమ్మాయి లా ఉన్నానన్నావు,

చీర కట్టులో స్త్రీ అందాన్ని చూపించావు,

అప్పట్లో అమ్మ తిడుతున్నా నీతో నే కాలక్షేపం చేశాను,

ఇప్పట్లో నిన్ను చూడాలంటేనే నాలో విరక్తి,

అదే నీవు, అదే నేను, కాని మనిద్దరి మధ్యా ఎందుకింత దూరం..?

నిజాలను నిర్భయంగా చెప్పగల నిలువుటద్దానివి నీవు ,

తరిగిపోయిన నా అందాన్ని వార్ధక్య రూపం లో చూపిస్తున్నావు

అందుకే నువ్వంటే నాకు విరక్తి ,

అందుకే మనిద్దరి మధ్యా ఇంత దూరం.

అపురూపమైన కానుక.

అప్పటి దాకా పట్టు పరికిణి వేసుకుని పేరంటానికి నేను వస్తాను అని గొడవ చేసే చిన్నారి ప్రౌఢ వయసు రాగానే నేను రాను ఇంట్లో నే ఉంటాను అంటున్న కూతురుని చూసి కలత చెందింది ఆ తల్లి మనసు. ప్రకృతి సిద్దమైన తన లో ని మార్పులకు విస్తుపోయిందా చిన్నారి . మేనమామ చేతుల మీదుగా తోలి సారె అందుకుని మురిసిపోయింది. ఆడుతూ,పాడుతూ తిరుగుతున్న ఆ చిన్నారికి బామ్మగారి మాటలు చెవిన పడ్డాయి. ఎంతైనా 'ఆడ'పిల్లనే కదా అని కన్నెమనసుకి సర్ది చెప్పుకుంది. ఆ యవ్వనవతిని ఘనంగా సారెనిచ్చి అత్తవారింటికి సాగనంపి కన్యాదాన ఫలం దక్కించుకున్నాడా తండ్రి. శ్రావణాల పౌర్ణమిని తలచుకుని రక్తభందాన్ని నూలు దారాలుగా పంపిన ఆ చిన్నారి చెల్లికి, దీవెనలు కానుకల రూపం లో పంపారా తోబుట్టువులు. ప్రకృతి కి ప్రతిరూపమైన ఆ కాబోయే తల్లిని సీమంతం చేసి పురిటింటికి సాగానంపారా అత్తవారు. ప్రకృతి పరవసించిపోయింది.

కూతురుగా, చెల్లిగా, కోడలిగా, భార్యగా, తల్లిగా తన వారినందరిని మరపింప చేస్తున్న ఆడపిల్లకి సమాజం లో ఈసడింపులు, పరిరక్షణ కోసం ప్రత్యేక చట్టాలు, అత్యాధునిక పరిజ్ఞానం తో తన తొలి ఊపిరినే ఆపెయ్యడం. ప్రకృతి కే ఇది అమానుషం.

ప్రకృతి అపురూపమైన కానుక ఆడ జన్మ. జన్మ,జన్మ ల కి ఆడజన్మే కావాలని కోరుకునేట్లు పరివర్తన చెందుదాం

స్నేహితుని కై అన్వేషణలో ...

అప్పుడప్పుడె స్నేహితుని కోల్పొయిన క్షణాల లో ఉండగా తిరిగి అతనిని చూసాను.
అంత మంది లొ మిరుమెట్లుగొల్పుతు అతని కండ్లు, గుచ్చి గుచ్చి చూసే అతని చూపులు నా దృష్టి ని మరల్చాయి. అతను తిరిగి మళ్ళి నన్ను చేరాలనే ప్రయత్నం.
ఎక్కడికి వెళ్ళినా నన్ను నీడలా వెంబడించే ఆ భయంకరమైన రోజులన్ని గుర్తుకు వస్తున్నాయి.
నేను ఒంటరిగా ఉన్నా లేక పది మందిలో ఉన్నా అతను లెక్క చేసేవాడు కాదు. చాల సార్లు అతని చూపులనుంచి తప్పించుకోవాలని నాకు నేను గా సమయాన్నంతా పుస్తకాల లో నో లేక సంగీతం వినడం లో నో గడిపే దాన్ని. కాని నా ఆలోచనలన్ని నేను ఊహించని విధంగా అతని చుట్టూ పరిభ్రమిస్తుండేవి. ఇక అతను నా కలల్లో కుడా నన్ను వేటాడుతుండే వాడు.
అతన్ని చూస్తే నాలో చెప్పలేని భయం.
అతనంటే రోజు రోజు కి ద్వేషం, ఇప్పుడు నాకు అతనో పరమ శత్రువు.
అతనంటే రోజు రోజు కి నా లో భయం పెరిగి పోతోంది.
ఇక అతని ఆలోచనల వెనక పరిగెత్తడం మానేసాను. కొత్త పరిచయాలు, స్నేహాల్లో అతన్ని మర్చిపోదామని ప్రయత్నించాను. అవి అన్ని నిర్వీర్యమైపోయాయి. అతను నా చుట్టూ ఉన్నప్పుడు ఉన్న క్షణాలని తల్చుకుని బిగ్గరగా ఏడ్చాను. భగవంతుడా నాకో మార్గం చూపించమన్నాను. మరు క్షణం ధైర్యం తెచ్చుకుని నేనే అతని దగ్గరకి వెళ్ళాను. నా చేతులు జోడించి అతనిని స్నేహితుని గా ఆహ్వానించాను. ఇప్పుడు అతను నాకు ఓ మంచి మిత్రుడు గా మారిపోయాడు. నాకేలాంటి సమస్యలు లేవు. మొదట నుండి అర్ధం చేసుకోవడం లో నేనే తప్పు చేసానేమో, అతన్ని పూర్తిగా అర్ధం చేసుకున్నాక, చాల మంచివాడనిపించింది. అతనితో స్నేహం నాలో ఉన్న ద్వేషాన్ని, కసిని దూరం చేసింది. ఇప్పుడు మాది విదదీయరాని స్నేహం. అతను ఎవరో కాదు నాలొ ఉన్న ఒంటరితనం. అతనే నాలోని ఒంటరి.

చేతిలో చెయ్యి వేసి చెప్పనా...

జననం-పెండ్లి-మరణం జీవితమనే కాల చక్రంలో ఈ మూడు ప్రస్థానాలు అనివార్యం. ఈ మూడు అనుభూతులని ఏక కాలం లో ఒకే హౄదయం అనుభవించిన ఆ క్షణాలు మరిచిపోలేనివి....

అప్పుడే పుట్టిన చిన్నారి చేతిని చెయ్యి లో తీసుకున్నప్పుడు నీ వెనకలా నేనున్నాననే భరోసా, ఆ చిన్నారిని చూస్తుంటే ప్రపంచమంతటిని ధైర్యంగా ఎదుర్కోవడానికి ఈ ఒక్క చెయ్యి చాలెమో, సంతోషంతో నిండిన హౄదయం, ఆ హౄదయ స్పందనకి కళ్ళు చెమ్మగిల్లి ఆర్ధృతతో హత్తుక్కున్న వైనం. ఆ అనుబంధం అద్వీతియం.

కల్యాణ ఘడియలు , పాణిగ్రహణ మంత్రాలు , చేతిలో చెయ్యి వేసి నీకు నేనున్నాను, ఈ ప్రపంచమంతా మనిద్దరమే అంటున్నట్లున్న ఆ బంధం అజరామరం ..

కొన్ని విఘడియలలో ఇంత ధైర్యాన్ని ఇచ్చిన ఆ చెయ్యి ఈ బంధాలన్నిటిని కాదనుకొని వెళ్ళిపోతున్నా, అయినా తిరిగి మళ్ళి నీకోసం జన్మిస్తానని చేతిలో చెయ్యి వేసి వెళ్ళిపోయినప్పుడు, భారంతో నిండిన హౄదయం, ఆ హౄదయ వేదనని ఆపడానికి మనసు పడె కన్నీళ్ళ ప్రయాస.

ఇన్ని ఆవేదనానందాలలో చేతిలో చెయ్యి వేసి దగ్గరికి తీసుకునే ఆ భగవంతుని కరుణ అమోఘం.

స్వర మాంత్రికుడు--ఇళయరాజ.

స్వరం అనగానే మనకు స్పురించేది సంగీతం ...తెలుగు లో మాత్రమే లభించే దీని అర్ధం ..."స్వ"యముగా "రం"జింప జేయునది.... ఇది ముమ్మాటికి సరైనదని మనకందరికి తెలిసిన విషయమే. ప్రముఖంగా సప్త(7) స్వరాలుంటాయని,ఈ సప్తస్వరాల మేళవింపే సంగీతానికి ప్రాణమని, అందరకి విదితమే. "స,రి,గ,మ,ప,ద,ని" ల ఆరోహణ,అవరోహణలు, వాటి యొక్క మేళవింపు ఎంత క్లిష్టంగా ఉంటే సంగీతం అంత బావుంటుందనే భావనకి విరుద్దంగా స్వర మాంత్రికుడు దక్షిణాది ప్రముఖ సంగీత దర్సకుడు ఇళయరాజ ఈ మధ్య తమిళనాడు లో చేసిన స్వర విన్యాసం నన్ను అబ్బుర పరిచింది. మూడే మూడు స్వరాలు "స","రి","గ" తో ఆయన చేసిన స్వరేంద్రజాలం మీ కోసం ఇక్కడ....

తెలుగు పరిపక్వతా లేక రూపాంతరమా ??

ప్రొద్దున్నే ఫిల్టర్ కాఫీ, చేతిలో సమాచార పత్రిక, రేడియో లో సంస్కృతం పాఠాలు...ఇవి ప్రొద్దున్నే నా అలవాట్లు. సాంకేతిక మార్పులు మూలంగా కొన్ని రూపాంతరాలు చోటు చేసుకున్నాయి. రెండు గిన్నెల స్టీల్ ఫిల్టర్ కి బదులు, విద్యుత్ ఫిల్టర్, రేడియో కి బదులు టి.వి.... నా అలవాట్లు మాత్రం అవే..కాని సంతృప్తి కూడా రూపాంతరం చెందుతోంది. సరే ఇంక సమాచార పత్రిక చదువుదామంటే, ప్రాశ కోసం పాటుపడుతూ తాటికాయంత అక్షరాలతో ముఖ్యాంశాలు, పూర్తి సమాచారం ఒక్క చోట లేక మిగిలిన సమాచారం కోసం ఎక్కడో 11 వ పుటలొ వెతుక్కోవడం...పొద్దున్నే విసుగ్గా అనిపిస్తుంది ...సరే టి.వి. చూద్దామంటె ఇంగ్లీష్ లాంటి తెలుగు తో వత్తులు, దీర్ఘాలు, పొల్లులు, హల్లులు లేక వయలు, హొయలు పోతు మాట్లాడే తెలుగు వినలేక సాంకేతిక రూపాంతరం చెందిన అలవాట్లతో తిరిగి నా దైనందిన పనులతో మర్చిపోవడం పరిపాటైపోయింది.

ఆ మధ్య నేను అంతర్జాలం లో ఒక బ్లొగ్ లో తెలుగు,ఇంగ్లిష్ కలిసి తెంగ్లిష్ అని ఒక క్రొత్త భాష వచ్చినట్టు చూసి తెలుగు పరిపక్వత చెందిందా లేక రూపాంతరం చెందిందా అని అనిపించింది. దీనికి తార్కణంగా ఒక రోజు టి.వి. లో ఒక కార్యక్రమం లో భాగంగా ఫోన్ లో జరిగిన సంభాషణ విని తెంగ్లిష్ భాష పైత్యం అనిపించింది...ఆ సంభాషణ టూకిగా ...ఒక ఉపాధ్యాయుడికి, జాకిలని పిలవబడె టి.వి వ్యాఖ్యాతకి మధ్య జరిగింది.

జాకి :: మీరు ఉపాధ్యాయులు కాబట్టి మిమ్మల్ని "సర్" అని పిలుస్తున్నాను..

ఉపాధ్యాయుడు:: నన్ను పేరు తో పిలవవచ్చు. "సర్" అనేది ఇంగ్లిష్ పదం కదా,పైగా నేను వయసులో చిన్నవాడినే.

జాకి :: సరేనండి మీరు గౌరవమైన వృత్తి లో ఉన్నారు కాబట్టి నేను మిమ్మల్ని తెలుగు లో "మాస్టారు" అని అంటాను ఎమంటారండి "మాస్టారు" అని ....

ఇలా జరుగుతున్న వారి సంభాషణ విని తల పట్టుకోవల్సివచ్చింది.... మాస్టారు అనేది తెలుగు పదమని చెప్తున్న నేటి యువతరం తెంగ్లిష్ కి నా జొహార్లు .....మీ కరతాళ ధ్వనులు ....

జ్ఞాపక శక్తి కి ప్రశంస

రష్యా జానపద కధ వ్రాస్తుంటె నా మస్తిష్కం లో నిగూఢమైన నా జ్ఞాపక శక్తి ని ప్రసంశించుకోలేకుండ ఉండ లేక పోయాను. దాదాపు 10 ఏళ్ళ నాడు చదివిన కధలు నా జ్ఞాపకశక్తి పుటల్లొ అంత పదిలంగ పాత్రధారుల పేర్ల తొ సహ ఎలా ఉండిపొయిందొ అని , ఇది ఇంతకి నా జ్ఞాపక శక్తా లేక ఆ కధ పసి హ్రుదయం లో పాతుకుపోయిన వైనమా అనిపిస్తోంది.కాని నిజానికి పసితనం , బాల్యం మన జీవితాల్లొ చెరగని ముద్ర వేసుకొంటయేమో అంటె అతిశయొక్తి కాదేమో. కొన్ని కొన్ని యదార్థ సంఘటనలు, కధల యొక్క ప్రభావం పసితనం లో నే నాంది వేసుకుంటాయేమో.వాటి వల్లనే మన నడవడిక కుడా ఆధారపడి ఉంటుంది అని కూడా అనిపిస్తోంది. దాదాపు 3వ శతాబ్దం లో విష్ను శర్మ సంస్క్రుతం లో రచించిన "పంచంతంత్ర నీతి కధలు" ఈ రోజుకి మనం చిన్న పిల్లలకి చెప్పడం లోని భావం అదే కదా. ఆ కధలు చిన్న పిల్ల ల భవిష్యత్తు మీద ఎంతగా ప్రభావం చూపుతోందో, మనకి ప్రత్యక్షంగ తెలిసిందే కదా. ఈ సాంకేతిక రంగం లో వచ్చిన మార్పు పిల్లల్ని టివి ల కి ఆకట్టుకునేలా చేస్తున్నాయి. అలాగే వాటిల్లొ చూపించే కక్ష, పగ లు తో కూడుకున్న కొన్ని పాశ్చాత్య కధలు చిన్నపిల్ల ల భవిష్యత్తు పై ఏ విధంగ ప్రభావం చుపుతుందొ అని కించిత్ భయం కుడా వేస్తోంది.
ఆ మధ్య నేను చిన్న పిల్లల కోసం బొమ్మలు కొందామని ఒక పెద్ద బొమ్మల దుకాణానికి వెళ్ళాను. అక్కడ చూసిన దాదాపు అన్ని బొమ్మలు పాశ్చాత్యపు పోకడల తో భీతి ని కొల్పేవి గా ఉన్నాయి. పైగా ఆ బొమ్మలు అరోగ్యానికి హానికరమైన రసాయనాల చే తయారు చేయబడినవి. పిల్లలు కుడా అవే కావాలని పట్టుబట్టడం..ఇవన్ని చూస్తుంటే వారి భవిష్యత్తు ని ఎలా ప్రభావితం చెయ్యగలదో అని కొంచెం బాధ వేసింది. వాటి మోజు లో పడి పిల్లలు మన ఇతిహాసాల్ని, పురాణాల్ని మర్చిపోవడం కూడా సహజమే కదా. కొంతమంది భవిష్యత్తుని దౄష్టిలో పెట్టుకుని ఇప్పటికే మన పురాణాల్ని టివి ల్లో చూపించాలని ప్రయత్నిస్తున్నారు. అలాంటి వారిని ప్రొత్సహించాల్సిన బాధ్యత మనందరి పైన ఉంది. ఇదే తరుణం లో ఈ మధ్య విడుదలైన "ది హనుమాన్ రిటర్న్స్" అనే సినిమా పిల్లల బొమ్మల పై బాగ ప్రభావం చూపింది. పిల్లలందరికి ఇప్పుడు హనుమాన్ గధలు, హనుమాన్ రంగుల పుస్తకాలు, హనుమాన్ పెన్సిల్ పెట్టెలు ఇంక బొలెడన్ని హనుమాన్ రూపం లో ప్రత్యక్షమవుతున్నాయీ...అలాగే వాటి పై మోజు ...ఇవన్ని చూసిన నాకు నాలోని బాధకి కొంచెం ఉపసమనం అనిపించింది. ప్రయత్నిస్తే మన పిల్లల్ని పాశ్చాత్య ధోరణి నుంచి దూరంగ ఉంచవచ్చెమో...